Tütünde Tütün Beyazsineği
(Bemisia tabaci)
Tütün beyazsineği (Bemisia tabaci Genn.) erginlerinin boyu 1 mm kadardır. Genel görünüşleri beyazdır, yakından bakıldığında vücut açık sarı renkte görünür. Kanat ve vücut üzeri beyaz tozlu görünüşte bir mum tabakası ile kaplıdır.
Antenleri 7 segmentlidir. Erkeklerde abdomen daha dar olup uca doğru sivridir. Gözler kırmızı renklidir. Kanatlar dinlenme halindeyken vücut üzerinde çatı şeklindedir.
Yumurtanın boyu 0.25 mm kadardır. Yeni konulduğunda beyazdır, olgunlaştıkça koyulaşarak açılmaya yakın kahverengiye döner. Yumurta sapı ile yaprak yüzeyine dik olarak tutturulur. Yumurta bu sapçık yardımı ile gereksinimi olan suyu bitki hücresinden alarak hava nemine bağlı kalmaksızın gelişmesini devam ettirebilmektedir.
Yumurtadan yeni çıkan larva hareketli ve oval şekillidir. Üç çift bacağı olan larvanın rengi soluk sarıdır. Larva hortumunu yaprak dokusuna sokarak yaklaşık 8 saatte kendisini sabitleştirerek hareketsiz duruma geçer ve üzerini mum tabakası ile kaplar. Bu dönemde larvanın bacak ve antenleri kaybolur ve kabuklubit görünüşünü alır. Larva 4 dönem geçirir. Son dönem larva yaklaşık 0.8 mm boyunda yeşil-sarı renkli olup şişkinleşir ve çıplak gözle görülebilir.
Dördüncü dönem larva pupa olarak isimlendirilir. Larva üçüncü dönemin sonlarına doğru, sırtı hafifçe yükselerek ve rengi koyulaşarak pupa dönemine girer. Pupa oval şekilde, soluk sarı renkli ve üzerinde 12-14 adet iyi gelişmiş diken şeklinde çıkıntı bulunur. Pupanın boyu yaklaşık 0.7 mm’dir. Pupa döneminde erginin kırmızı renkli gözleri belirgin bir şekilde dıştan görünür. Pupa döneminde beslenme yoktur. Pupa gelişimini tamamlayınca pupa kabuğunun dorsali T şeklinde yırtılarak ergin çıkar.
Erginler mayıs sonu ve haziran başlarına doğru görülmeye başlar. Çiftleşmeden 1-4 gün sonra bir dişi 27-206 arasında yumurta koyabilir. Yumurta koyma süresi 4-7 gün arasında değişir ve bırakıldıktan 6-8 gün sonra larva çıkar. Larva dönemi normal koşullarda 17-22 gün arasında tamamlanabilir. Pupa dönemi ise 2-8 gün sürer. Kışı pupa nadiren larva halinde geçirir.
Zararlı yıl içerisinde çok sayıda döl verir.
Erginler yumurtalarını yapraklara bırakır, larvalar yaprakların özsuyunu emerek zararlı olur. Emgili yapraklar sararır, kurur ve tütün olma özelliğini kaybeder.
Tütün için yaprak önem taşıdığından meydana gelecek zarar oldukça önemlidir. Emgi sonucu yapraklarda meydana gelen lekeler, yaprakların kendine özgü sarı renginin kaybolmasına, dolayısı ile kalitenin düşmesine neden olur. Ege Bölgesi’nde tütün yetiştirilen alanlarda belirlenmiştir. Polifagdır. Tütün, pamuk, karpuz, yonca, susam, çeşitli meyve ve sebzeler ile bazı süs bitkileri ile köpek lahanası, yabani marul ve bazı sütleyen gibi yabancı otlar konukçuları arasındadır.
Tütünde kullanılacak zirai mücadele ilaçlarına, aşağıda linki verilen Tarım ve Orman Bakanlığının BKÜ veri tabanından ulaşabilirsiniz.
https://bku.tarimorman.gov.tr/Bitki/Details/70
*Tarım ve Orman Bakanlığı Zirai Mücadele Teknik Talimatları Cilt:2