Tütün Fideliklerinde Toprak Solucanı
(Lumbricus terrestris)
Toprak solucanı (Lumbricus terrestris L.)’nın erginleri 9-30 cm boyunda ve ince, uzun, silindirik vücutludur. Vücudun üst kısmı kırmızımsı, alt kısmı ise daha açık renktedir. Vücut 100-180 adet halkadan oluşmuştur. Baş üç halkadan oluşur. Ağız, birinci ve ikinci halkaların birleştiği yerdedir. Gövdeyi oluşturan halkaların her birinin alt kısmında 4 çift kıl bulunur. Bu kıllar solucanın yürümesini sağlar. Ayrıca vücut üzerinde esmer ve eyer şeklinde klitellum (clitellum) adı verilen bir organ vardır. Bu organın vücut üzerinde bulunduğu yer ve kapladığı halka sayısı teşhis bakımından önemlidir.
Bir bireyde hem dişilik hem de erkeklik organı vardır. Yumurtalar, içinde sümüksü bir madde bulunan
kapsül içindedir ve larvalar bu kapsül içinde oluşur. Koşullar elverişli olduğunda kapsülü terk ederek beslenmeye başlar.

Solucanlar kışı ergin veya larva döneminde toprakta geçirir. Tütün fideliklerinde şubat ve martta görülmeye başlarlar. Çiftleşme toprak yüzeyinde ve özellikle ıslak ve ılık havalarda çok olur. Dişiler yumurtalarını içinde sümüksü bir sıvı bulunan bir kokon içine bırakır. Embriyo dönemi tamamlandıktan sonra, genellikle yağışlı havalardan sonra larvalar kokonu terk ederek faaliyete geçer. Çoğu zaman humuslu, ağır toprakları ve taban yerleri tercih ederler. Toprak yüzeyi kurudukça daha derinlere iner. Besin aramak için çoğunlukla geceyi tercih eder.
Solucanların meydana getirmiş oldukları zararlar ikinci derecede önemlidir. Fidelikte toprak içerisinde ilerlerken yollar şeklinde toprak kabarmasına veya toprak karışmasına neden olur. Bu durum halk arasında “solucan oynaması” olarak isimlendirilir. Bu yüzden fide kökleri açıkta kalır ve fideler kuruyarak ölür. Bazen bu zarar fideliğin yeniden düzenlenmesini gerektirecek kadar önemli olabilir.
Solucanlar aslında humus oluşumuna ve toprağın havalanmasına yardımcı olmaları nedeniyle faydalı organizmalar olarak da kabul edilirler.
Hemen hemen bütün tütün fideliklerinde bulunmaktadır. Kuş, kertenkele, köstebek, fare, kirpi ve yılan doğal düşmanları arasındadır. Fide yastıkları hazırlanırken fümige edilmiş temiz toprak kullanılmalıdır.

Fidelikte, yollar şeklinde toprak kabarması, karışması veya açıkta kalmış fide kökleri görüldüğünde kimyasal mücadele uygulanmalıdır. İlaçlamalarda süzgeçli kova kullanılmalıdır. İlaçlamalar sabah veya akşam erken saatlerde yapılmalı ve ilaçlı su solucan oynaması görülen yerlere verilmelidir.
Tütünde kullanılacak zirai mücadele ilaçlarına, aşağıda linki verilen Tarım ve Orman Bakanlığının BKÜ veri tabanından ulaşabilirsiniz.
https://bku.tarimorman.gov.tr/Bitki/Details/70
*Tarım ve Orman Bakanlığı Zirai Mücadele Teknik Talimatları Cilt:2